मोरङमा घरभित्र लुकाइएका अवैध किराना सामान बरामद

मोरङ, २८ जेठ
भारतसँग सीमा जोडिएको मोरङको सुनवर्षी नगरपालिकामा अवैध रूपमा भण्डारण गरेर राखिएको ठूलो परिमाणको किराना सामग्री सशस्त्र प्रहरीले बरामद गरेको छ। उक्त घटनापछि सीमावर्ती क्षेत्रमा भइरहेको भन्सार छली र अवैध कारोबारको विषय पुनः चर्चामा आएको छ।

विशेष सूचनाका आधारमा सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल नम्बर ३ गण मुख्यालय कंकालिनी, मोरङबाट खटिएको टोलीले सुनवर्षी नगरपालिका–९ डाइनियास्थित दुई वटा घरमा खानतलासी गरेको थियो। मंगलबार गरिएको कारबाहीका क्रममा विभिन्न प्रकारका किराना सामग्री भन्सार प्रक्रिया पूरा नगरी घरभित्र भण्डारण गरिएको अवस्थामा फेला परेको सशस्त्र प्रहरीले जनाएको छ।

बरामद गरिएका सामानहरू आवश्यक कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी भन्सार कार्यालय विराटनगरमा बुझाइएको छ। भन्सार कार्यालयले ती सामानको कुल मूल्य २ लाख १८ हजार ९८५ रुपैयाँ रहेको जनाएको छ।प्रहरी स्रोतका अनुसार सामान सामान्य व्यापारिक प्रयोजनका लागि पसल वा गोदाममा नराखी निगरानीबाट बच्न निजी घरभित्र भण्डारण गरिएको थियो। यही कारण घटनालाई सामान्य भन्सार उल्लंघनभन्दा बढी गम्भीर रूपमा हेरिएको छ।

सीमावर्ती क्षेत्रमा भारतबाट विभिन्न उपभोग्य वस्तु भन्सार छली गरी नेपाल भित्र्याउने र बजारमा बिक्री वितरण गर्ने प्रवृत्ति पुरानै समस्या हो। किराना सामग्री, खाद्यान्न, मसला, पेय पदार्थ, सौन्दर्य सामग्री तथा दैनिक उपभोगका वस्तुहरू अवैध रूपमा भित्रिँदा राज्यले राजस्व गुमाउने मात्र नभई वैधानिक व्यवसायीहरू पनि प्रत्यक्ष मारमा पर्ने गरेका छन्।

मोरङका धेरै स्थान भारतसँग खुला सीमामा जोडिएका छन्। खुला आवतजावत, ग्रामीण बाटो तथा सीमावर्ती बस्तीको प्रयोग गर्दै केही समूहले वर्षौंदेखि भन्सार छलीको प्रयास गर्दै आएका छन्। सामान सिधै बजारमा लैजान जोखिम हुने भएकाले यस्ता वस्तु पहिले घर वा गोप्य गोदाममा राख्ने र पछि विभिन्न माध्यमबाट वितरण गर्ने गरिएको सुरक्षा निकायको अनुभव छ।

सुरक्षा अधिकारीहरूका अनुसार पछिल्ला महिनाहरूमा सीमाक्षेत्रमा निगरानी बढाइएपछि तस्करीको शैली पनि परिवर्तन हुन थालेको छ। ठूला सवारी साधनको सट्टा साना परिमाणमा सामान ल्याएर विभिन्न स्थानमा भण्डारण गर्ने प्रवृत्ति बढेको देखिएको छ।अवैध रूपमा भित्रिने सामानले सरकारी राजस्वमा प्रत्यक्ष असर पार्ने गरेको छ। कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी व्यापार गर्ने व्यवसायीहरूले कर तथा भन्सार शुल्क तिर्नुपर्ने हुन्छ भने अवैध रूपमा भित्रिएका सामान सस्तो मूल्यमा बिक्री हुने भएकाले वैधानिक व्यापारीहरू प्रतिस्पर्धामा कमजोर बन्ने गरेका छन्।

व्यापार क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार यस्ता गतिविधि नियन्त्रण हुन नसके स्थानीय बजारमा अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा बढ्नुका साथै राज्यको राजस्व संकलनमा समेत नकारात्मक प्रभाव पर्न सक्छ।

सशस्त्र प्रहरीले बरामद सामान कसको स्वामित्वमा थियो, कहाँबाट ल्याइएको थियो र वितरणका लागि कुन सञ्जाल प्रयोग भइरहेको थियो भन्ने विषयमा थप अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ। घटनामा संलग्न व्यक्तिहरूको भूमिका तथा सम्भावित तस्करी नेटवर्कबारे पनि अनुसन्धान केन्द्रित गरिएको छ।

सुरक्षा निकायले सीमावर्ती क्षेत्रमा अवैध आयात, भन्सार छली तथा राजस्व चुहावट नियन्त्रणका लागि निगरानी थप कडा बनाइएको जनाएको छ। नियमित गस्ती, विशेष सूचना संकलन र संयुक्त कारबाहीलाई निरन्तरता दिइने अधिकारीहरूको भनाइ छ।मोरङसहित पूर्वी सीमाक्षेत्रमा पछिल्ला दिनहरूमा सशस्त्र प्रहरी र भन्सार प्रशासनले अवैध आयात–निर्यात नियन्त्रण अभियानलाई तीव्र बनाएका छन्। सुनवर्षीमा गरिएको पछिल्लो बरामदीलाई सुरक्षा निकायले महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा लिएको छ।

यद्यपि, २ लाखभन्दा बढी मूल्यका सामान बरामद हुनु मात्र मुख्य विषय नभई ती सामान कसरी सीमापार भएर भित्रिए, कसले भण्डारण गर्‍यो र त्यसको पछाडि कस्तो सञ्जाल सक्रिय छ भन्ने प्रश्नको उत्तर खोज्नु अहिलेको प्रमुख चुनौती बनेको छ। अनुसन्धानको निष्कर्षले सीमाक्षेत्रमा सक्रिय अवैध कारोबारको वास्तविक चित्र उजागर गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।