NIC Asia Bank को मोबाइल बैंकिङ कारोबारमा रकम हिनामिनाको आरोप, रु. १ लाख ५० हजारको कारोबार विवादमा

काठमाडौं/सप्तरी २७, साउन
सप्तरीबाट सञ्चालन भएको भनिएको मोबाइल बैंकिङ कारोबारसँग सम्बन्धित रु. १ लाख ५० हजार रकमको लेनदेनमा अनियमितता तथा ठगी भएको आरोप सार्वजनिक भएको छ। उपलब्ध विवरणअनुसार, २०८३ साल साउन ९ गते एक खाताबाट अर्को बैंकको खातामा रकम पठाइएको र मोबाइल बैंकिङ प्रणालीमा उक्त कारोबार Payment Success देखिए पनि रकमको वास्तविक प्राप्ति तथा निकासीबारे विवाद उत्पन्न भएको दाबी गरिएको छ।
प्राप्त विवरणअनुसार, मित्रे गोले तामाङको नामसँग जोडिएको एक खाताबाट माछापुच्छ्रे बैंक, काठमाडौं/भक्तपुरतर्फको एक खातामा रु. १,५०,००० पठाइएको दाबी गरिएको छ। कारोबार सम्पन्न भएको मोबाइल बैंकिङ प्रणालीमा Payment Success देखिएको र सो कारोबारसँग सम्बन्धित बैंक रेफरेन्स तथा ट्रान्जेक्सन विवरणसमेत रहेको बताइएको छ।
दाबीअनुसार उक्त कारोबारमा Bank Reference NBL 3256145 तथा Transaction ID 699263833 उल्लेख भएको छ। साथै Nabil Bank Limited को नेपालगञ्ज शाखा/भानुभक्त चोक शाखासँग सम्बन्धित कारोबार विवरण समेत जोडिएको बताइएको छ।
यस प्रकरणमा रकम निकाल्ने व्यक्तिका रूपमा लक्ष्मण फौजा मगरको नाम उल्लेख गरिएको छ। यद्यपि, उपलब्ध विवरणका आधारमा उक्त व्यक्तिले नै गैरकानुनी रूपमा रकम निकालेको वा ठगी गरेको भन्ने कुरा स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भइसकेको छैन। त्यसैले सम्बन्धित बैंकको आधिकारिक अभिलेख, सीसीटीभी, खाताको कारोबार विवरण तथा प्रहरी अनुसन्धानबाट मात्रै घटनाको वास्तविकता यकिन हुने देखिन्छ।
‘Payment Success’ देखिए पनि रकमबारे विवाद
पीडित पक्षको दाबीअनुसार मोबाइल बैंकिङ एपमा रकम पठाइएको कारोबार सफल भएको देखिएपछि पनि रकमको अन्तिम प्राप्ति र त्यसपछि भएको कारोबारबारे प्रश्न उठेको हो। यस्तो अवस्थामा बैंकिङ प्रणालीमा देखिने transaction status, बैंक रेफरेन्स नम्बर, खाताको स्टेटमेन्ट तथा रकम प्राप्त गर्ने खाताको वास्तविक क्रेडिट विवरणबीच मिलान गर्नुपर्ने हुन्छ।
यदि कारोबार साँच्चिकै सफल भएको हो भने सम्बन्धित बैंकका प्रणालीमा त्यसको स्पष्ट अभिलेख रहने भएकाले बैंकको प्राविधिक अनुसन्धानबाट रकम कुन खातामा, कुन समयमा र कुन माध्यमबाट गएको थियो भन्ने पत्ता लगाउन सकिने जानकारहरू बताउँछन्।
बैंक तथा प्रहरी अनुसन्धान आवश्यक
घटनाबारे सत्यतथ्य पत्ता लगाउन सम्बन्धित बैंकहरूले कारोबारको पूर्ण विवरण परीक्षण गर्नुपर्ने देखिन्छ। विशेषगरी रकम पठाउने खाता, रकम प्राप्त गर्ने खाता, रकम झिकिएको समय, निकासीको माध्यम, शाखा विवरण, एटीएम वा काउन्टरबाट भएको कारोबार तथा आवश्यक परे सीसीटीभी फुटेजसमेत अनुसन्धानको विषय बन्न सक्छ।
त्यस्तै, कारोबारमा उल्लेख भएका Bank Reference र Transaction ID लाई बैंकको आधिकारिक प्रणालीसँग रुजु गरेर मात्र वास्तविक कारोबार भएको वा नभएको निष्कर्ष निकाल्न सकिन्छ।
पीडित पक्षले ठगी भएको आशंका गरेको भए सम्बन्धित बैंकमा तत्काल लिखित उजुरी दिनुका साथै आवश्यक प्रमाणसहित प्रहरीमा समेत निवेदन दिनुपर्ने हुन्छ। बैंक स्टेटमेन्ट, मोबाइल बैंकिङको Payment Success देखिएको स्क्रिनसट, SMS/notification, transaction reference, transaction ID तथा सम्बन्धित व्यक्तिसँग भएको संवादलगायत प्रमाण सुरक्षित राख्नु महत्वपूर्ण हुन्छ।
अनुसन्धानपछि मात्र दोषी यकिन हुने
हाल उपलब्ध विवरण आरोप तथा दाबीमा आधारित रहेकाले NIC Asia Bank, सम्बन्धित अन्य बैंक, खातावाला तथा नाम उल्लेख भएका व्यक्तिहरूको आधिकारिक प्रतिक्रिया र प्रहरी अनुसन्धानपछि मात्रै घटनाको वास्तविक स्वरूप स्पष्ट हुने देखिन्छ।
यस घटनामा रकम साँच्चिकै हिनामिना वा ठगी भएको प्रमाणित भए सम्बन्धित कानुनअनुसार कारबाहीको प्रक्रिया अघि बढ्न सक्छ। तर अनुसन्धानबाट पुष्टि नभएसम्म कुनै व्यक्तिलाई दोषी वा ठगी गर्ने व्यक्ति भनेर निष्कर्ष निकाल्नु उचित हुँदैन।